Αφαίρεση γαστρικού δακτυλίου

Η αφαίρεση του γαστρικού δακτυλίου αποτελεί πλέον μια συχνή διαδικασία στη σύγχρονη βαριατρική χειρουργική, καθώς ένα σημαντικό ποσοστό ασθενών αντιμετωπίζει προβλήματα ή μειωμένη αποτελεσματικότητα μετά από μερικά χρόνια. Ο ρυθμιζόμενος γαστρικός δακτύλιος, ο οποίος τοποθετείται γύρω από το άνω τμήμα του στομάχου, σχεδιάστηκε αρχικά για να περιορίζει την ποσότητα τροφής και να συμβάλλει στην απώλεια βάρους. Ωστόσο, η εμπειρία δείχνει ότι σε αρκετές περιπτώσεις η μακροχρόνια παραμονή του οδηγεί σε δυσφαγία. Εμέτους, δυσανεξία, και άλλες επιπλοκές που καθιστούν απαραίτητη την αφαίρεσή του.

Τι είναι ο γαστρικός δακτύλιος και πώς λειτουργεί;

Ο γαστρικός δακτύλιος (Lap gastric Band) είναι μια ρυθμιζόμενη συσκευή σιλικόνης, η οποία τοποθετείται λαπαροσκοπικά γύρω από το άνω τμήμα του στομάχου κοντά στον οισοφάγο. Με αυτόν τον τρόπο δημιουργεί έναν μικρό θύλακο (νέο-στόμαχο), μέσα στον οποίο η τροφή εισέρχεται αρχικά, και επιβραδύνει την διέλευσή της προς το υπόλοιπο στομάχι. Η περιορισμένη ποσότητα τροφής  έχει ως αποτέλεσμα ο ασθενής να νιώθει πλήρης με λιγότερο από ό,τι πριν από την τοποθέτηση γαστρικού δακτυλίου.

Στη διάρκεια των χρόνων, η ρύθμιση του δακτυλίου γίνεται μέσω συσκευής που είναι κρυμμένη κάτω από το δέρμα (port). Παρότι η τεχνική θεωρήθηκε για αρκετό διάστημα ασφαλής, η εμπειρία δείχνει ότι κάτω από ορισμένες συνθήκες η αποτελεσματικότητα μειώνεται και εμφανίζονται συμπτώματα που επιβάλλουν την αφαίρεση του.

Πότε χρειάζεται η αφαίρεση γαστρικού δακτυλίου;

Η αφαίρεση του δακτυλίου μπορεί να καταστεί απαραίτητη για πολλούς λόγους. Σε αρκετούς ασθενείς, μετά από μερικά χρόνια, αρχίζουν να εμφανίζονται συμπτώματα ή επιπλοκές που καθιστούν τη συνέχιση της χρήσης δύσκολη. Οι πιο συχνές αιτίες είναι:

• Ανεπαρκής απώλεια βάρους ή ανάκτηση κιλών.
• Πόνος και δυσκολία κατάποσης, ειδικά όταν η τροφή παραμένει γύρω από το άνω τμήμα του στομάχου.
• Ολίσθηση του δακτυλίου  από το στομάχι, 
• Διάβρωση, κατά την οποία ο δακτύλιος  διεισδύει μέσα στο γαστρικό τοίχωμα ή το ίδιο το στομάχι και το έντερο (ειλεός).
• Λοίμωξη της συσκευής από τις πολλές χρήσεις ή απο μικροδιαβρώσεις.
• Βλάβη του συστήματος που δεν επιτρέπει την ορθή ρύθμιση.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η αφαίρεση αποτελεί ασφαλέστερη και αποτελεσματικότερη επιλογή.

Προεγχειρητική αξιολόγηση και προετοιμασία

Πριν ληφθεί η απόφαση για επέμβαση, ο χειρουργός πραγματοποιεί αναλυτική αξιολόγηση του  ασθενή. Η διαδικασία αυτή κατά την οποία ελέγχεται η κατάσταση του δακτυλίου, οι επιπλοκές και η συνολική υγεία του ασθενούς είναι καθοριστική. Περιλαμβάνει:

• Λεπτομερές ιστορικό σχετικά με τα συμπτώματα και τις ρυθμίσεις.
• Έλεγχο της λειτουργίας του συστήματος, ειδικά όταν έχει περάσει διάστημα 5 χρόνων ή και περισσότερο.
• Ενδοσκόπηση για πιθανή διάβρωση.
• Αξονική ή μαγνητική τομογραφία, εφόσον χρειάζεται.
• Ακτινολογικό έλεγχο με βάριο ή γαστρογραφίνη για τη θέση του δακτυλίου.
• Συζήτηση για το εάν πρόκειται να γίνει απλή αφαίρεση ή μετατροπή σε άλλη βαριατρική μέθοδο.

Η προετοιμασία συμβάλλει στο να είναι η διαδικασία ασφαλής και να γνωρίζει ο ασθενής τι να περιμένει.

Πώς γίνεται η αφαίρεση γαστρικού δακτυλίου;

Η επέμβαση πραγματοποιείται λαπαροσκοπικά, με μικρές τομές στην κοιλιά. Ο χειρουργός αποκολλά προσεκτικά τον δακτύλιο γύρω από το στομάχι, αφαιρώντας τον δακτύλιο, τον σωλήνα και τέλος την συσκευή από το δέρμα. Εάν υπάρχει διάβρωση, η διαδικασία απαιτεί λεπτομερή χειρισμό, καθώς η συσκευή μπορεί να έχει ενσωματωθεί στο γαστρικό τοίχωμα.

Σε πολλές περιπτώσεις, ειδικά όταν ο ασθενής επιθυμεί περαιτέρω απώλεια βάρους, μπορεί να πραγματοποιηθεί ταυτόχρονη μετατροπή σε άλλη τεχνική, όπως γαστρικό μανίκι ή γαστρική παράκαμψη. Ωστόσο, όταν υπάρχουν έντονες φλεγμονές, ο χειρουργός μπορεί να επιλέξει να γίνει η μετατροπή σε δεύτερο χρόνο, μετά την πλήρη επούλωση.

Πιθανές επιπλοκές και τι να περιμένετε

Η αφαίρεση του δακτυλίου θεωρείται ασφαλής, αλλά όπως κάθε χειρουργική πράξη ενέχει ορισμένους κινδύνους. Οι πιθανές επιπλοκές περιλαμβάνουν:

• Αιμορραγία από τα σημεία όπου υπήρχαν συμφύσεις.
• Λοίμωξη των τομών, ειδικά όταν ο δακτύλιος είχε δημιουργήσει φλεγμονή γύρω από το στομάχι.
• Βλάβη στο γαστρικό τοίχωμα.
• Μετεγχειρητικό πόνο ή παροδική δυσφορία κατά την επανέναρξη της τροφής.
• Επανεμφάνιση πείνας σε μεγαλύτερο βαθμό, καθώς δεν υπάρχει πλέον περιορισμός της τροφής, αρα και πιθανή επαναπρόσληψη βάρους αν δεν γίνει άλλη παρέμβαση χειρουργική ή άλλη (π.χ. φαρμακευτική: mounjaro, ozempic).

Είναι σημαντικό ο ασθενής να ενημερωθεί ότι η επέμβαση δεν είναι πάντα απλή και σύντομη και, απαιτεί εξειδικευμένο χειρουργό με εμπειρία στη βαριατρική.

Ανάρρωση μετά την αφαίρεση γαστρικού δακτυλίου

Η ανάρρωση είναι συνήθως γρήγορη. Οι περισσότεροι επιστρέφουν στις καθημερινές τους δραστηριότητες μέσα σε λίγες ημέρες, ενώ η διατροφή προχωρά σταδιακά:

• Υγρά τις πρώτες 24–48 ώρες.
• Μαλακές τροφές για λίγες ημέρες.
• Επανέναρξη κανονικής διατροφής μόλις επιτραπεί από τον ιατρό.

Μετά την αφαίρεση, ορισμένοι παρατηρούν αύξηση βάρους, ειδικά αν δεν υπάρχει άλλος μηχανισμός περιορισμού. Για αυτό απαιτείται παρακολούθηση από ειδικό διατροφολόγο. Σε αρκετούς ασθενείς, η απόφαση για νέα επέμβαση —συνήθως μανίκι ή παράκαμψη— λαμβάνεται ύστερα από συζήτηση για τα αποτελέσματα που επιθυμούν να πετύχουν.

Μελλοντικές επιλογές και υποστήριξη

Η αφαίρεση του γαστρικού δακτυλίου δεν αποτελεί «πισωγύρισμα» αλλά συχνά ένα αναγκαίο και ασφαλές βήμα. Σήμερα υπάρχουν τεχνικές που προσφέρουν πιο σταθερά αποτελέσματα. Η επιλογή εξαρτάται από την κατάσταση του στομάχου, τα κιλά που θέλει να χάσει ο ασθενής και τις συννοσηρότητες του.

Η συνεχής υποστήριξη από ομάδα ειδικών βοηθά τον ασθενή να παραμείνει σταθερός σε έναν υγιεινό τρόπο ζωής. Η παχυσαρκία είναι μια χρόνια κατάσταση και η αποτελεσματική αντιμετώπισή της βασίζεται πάντα στη συνεργασία μεταξύ χειρουργού, διαιτολόγου και ψυχολόγου. Και εννοείται του ασθενούς.

Ο Γενικός Χειρουργός Δρ. Δημήτριος Δαρδαμάνης έχει εξειδικευτεί στην Ελλάδα και το εξωτερικό σε όλες τις διαθέσιμες τεχνικές της βαριατρικής χειρουργικής, καθώς και της αφαίρεσης γαστρικού δακτυλίου, και μπορεί να αντιμετωπίσει με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα κάθε πιθανό περιστατικό. Για περισσότερες πληροφορίες, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί του και να κλείσετε το ραντεβού σας.